VR 2019/59 Schietpartij Alphen aan den Rijn; aansprakelijkheid toezichthouder; relativiteit; redelijke toerekening.

Op zaterdag 9 april 2011 heeft X in en rond het winkelcentrum De Ridderhof in Alphen aan den Rijn met vuurwapens op mensen geschoten, waarbij zes mensen zijn gedood en zestien mensen gewond zijn geraakt. X heeft daarna zelfmoord gepleegd. Appellanten zijn onder meer slachtoffers en nabestaanden van slachtoffers. Deze procedure gaat over de vraag of de Politieregio, de instantie die X een wapenvergunning heeft verstrekt, aansprakelijk is voor de door X veroorzaakte schade. Daarbij komen drie elementen aan de orde: - Onrechtmatigheid (art. 6:162 BW);- Relativiteit (art. 6:163 BW);- Causaal verband / toerekening (art. 6:98 BW).Ad a: onrechtmatigheidHet hof oordeelt (net als de rechtbank) dat de Politieregio onrechtmatig heeft gehandeld. Het hof stelt daarbij voorop dat er een restrictief beleid wordt gevoerd ten aanzien van het verstrekken van vuurwapenvergunningen en dat de politieregio verplicht is een vergunning te weigeren als er zelfs maar een geringe aanleiding is om te vrezen voor misbruik. In dit geval had de Politieregio de vergunning volgens het hof moeten weigeren, alleen al omdat (i) in 2003 proces-verbaal tegen X was opgemaakt wegens overtreding van de Wet Wapens en Munitie (WWM) omdat hij medeplichtig was aan een incident waarbij iemand met een luchtdrukpistool werd bedreigd en beschoten, en omdat (ii) X meerdere malen, voor het laatst twee jaar voor de aanvraag, gedwongen opgenomen was geweest in een GGZ-instelling in verband met (onder meer) het dreigement 'zichzelf iets aan te doen met een vuurwapen'.Ad b: relativiteitDe rechtbank kwam tot de conclusie dat de Politieregio weliswaar de norm van zorgvuldige besluitvorming had geschonden, maar dat deze norm niet strekte tot bescherming tegen de schade die de eisers hebben geleden. Het hof oordeelt daarentegen dat wél aan het relativiteitsvereiste is voldaan. Naar het oordeel van het hof is niet alleen de norm van zorgvuldige besluitvorming geschonden, maar ook de materiële norm dat een vergunning moet worden geweigerd indien er vrees bestaat voor misbruik. Op basis van een uitvoerige analyse van de WWM en de daarvóór geldende Vuurwapenwet 1919 concludeert het hof dat deze materiële norm óók strekt tot bescherming van individuele burgers tegen de schadelijke gevolgen van misbruik van een vuurwapen. Ad c: causaal verbandDe Politieregio voerde aan dat het causaal verband (in de zin van condicio sine qua non) zou ontbreken omdat X ook zonder vergunning (op illegale wijze) aan wapens zou hebben kunnen komen. Het hof verwerpt dat verweer: het verband tussen het onrechtmatig handelen van de Politieregio en de schade die is ontstaan door het wapenmisbruik van X, wordt niet verbroken door het enkele feit dat zich mogelijk andere feiten zouden hebben kunnen voordoen die eveneens tot deze schade zouden hebben geleid.Vervolgens voerde de Politieregio aan dat de schade haar niet in redelijkheid zou kunnen worden toegerekend. Het hof stelt voorop dat het bij de redelijke toerekening van art. 6:98 gaat om een weging van de relevante gezichtspunten, waaronder de aard van de overtreden norm, de aard van de schade en de voorzienbaarheid van de schade. Naar het oordeel van het hof brengt de aard van de overtreden (materiële) norm (inhoudende dat geen vergunning mag worden verstrekt als vrees voor misbruik bestaat) dat aan de voorzienbaarheid van de schade minder hoge eisen hoeven te worden gesteld. Bovendien was naar het oordeel van het hof ten tijde van de vergunningverlening wel in zekere mate voorzienbaar dat X een wapen tegen anderen zou kunnen gaan gebruiken. Die mate van voorzienbaarheid is voldoende om te concluderen dat de letsel- en overlijdensschade, mede gelet op de ruime toerekening die bij dat soort schade moet plaatsvinden, in redelijkheid aan de Politieregio kan worden toegerekend. Andere schadeposten (zaakschade, zuivere vermogensschade) kunnen daarentegen niet aan de Politieregio worden toegerekend.

 

 

De volledige uitspraken en artikelen uit Verkeersrecht zijn beschikbaar voor abonnees.
In de rechter menubalk kunt u met uw emailadres en wachtwoord inloggen.

Nog geen abonnee? Klik op onderstaande button 'Abonneren' zodat ook u toegang heeft tot de meest recente uitgave en het archief van Verkeersrecht.

Abonneren